این پروژه عملا به حدی از زمان اصلی خودش عقب افتاد که شاید دیگه مطرح کردنش اصلا جایی نداشته باشه، ولی بنا به قولی که به دوستان دادم، بررسی اپیزود اول از فصل ششم سریال Lost رو خدمتتون تقدیم میکنم

در ابتدا لازم میدونم که چند نکته رو خدمت همه دوستان عرض کنم :

1) این یک مسابقه نیست. هدف اصلی فقط ارزشیابی کار دوستانی هست که بدون هیچ چشمداشت مالی ، برای راحتی دوستان و هموطنانشون زحمت میکشن. ایرادها و اشتباهات موجود در یک زیرنویس ممکنه از کیفیت اون کم کنه، ولی به ارزش معنوی کار، هیچ صدمه ای وارد نمیکنه

2) مطالب مطرح شده در این سایت، نظر شخصی منه. سعی کردم نظراتم خالی از اشتباه باشه و سعی کردم برای حرف های خودم، دلیل محکم و قابل قبولی بیارم. با این وجود، پذیرای هرگونه انتقادی هستم و خوشحال میشم اگر دوستان، اشتباهات این نوشتار رو به من گوشزد کنن.

3) سعی کردم چندان مته به خشخاش نگذارم. سعی کردم ایراد های مهمتر و بزرگتر رو مطرح کنم و از هر تیم ترجمه هم چند نمونه رو ذکر کنم.

4) مهمترین نکته : بعضی از ایراد های موجود  که مهمتر بودن، به جای اینکه در مبحث مربوط به هر تیم ذکر بشن، در انتها و به صورت جداگانه ذکر شدن

و اما بعد….

اکثر زیرنویس های ارایه شده، شامل هر دو قسمت اول و دوم سریال بود. اما من فقط قسمت اول رو بررسی کردم. لازم میدونم تاکید کنم که عملا ، قسمت اول فصل 6 از نظر محتوای، یک نمونه سخت و سنگین دیالوگ انگلیسی محسوب نمیشه و شاید برای مشخص شدن کیفیت کار دوستان، گزینه چندان مناسبی نباشه.

برای راحتی دوستان، مجموعه زیرنویس های فارسی ، به همراه زیرنویس انگلیسی رو به صورن یک فایل فشرده در آوردم که متونید از اینجا دانلود کنید.

در این نوشتار، ترجمه های زیر، مورد بررسی قرار گرفته است:

1) ترجمه تیم فری آفلاین ( میلاد و هدی)

2) ترجمه  بهنام.ر ( با توجه به جدا شدن بهنام از Tvshow ، این ترجمه تنها توسط خود بهنام انجام شده)

3) ترجمه  آقای امیراقدم

4) ترجمه  مهرزاد ( تیم ترجمه 9movie )

5) ترجمه  انجمن دروازه هفتم

به دلیل حجم بالا، فایل تصویری این اپیزود رو آپلود نکردم. با کمی جستجو در اینترنت، متیونید لینکهای این اپیزود رو پیدا کنید.

برای راحتی کار، زیرنویس های بررسی شده رو به صورت جداگانه بررسی کردم :

1) زیرنویس تیم فری آفلاین ( میلاد و هدی )

اکثر دوستان و علاقه مندان به سریالهای خارجی، میلاد رو با زیرنویس های خوب فصول قبلی لاست و همچنین با زیرنویس های سریال زیبای Fringe میشناسن. در این فصل از سریال لاست، میلاد به همراه هدی، یک نمونه کار بسیار روان و کم اشتباه ارایه دادن و نشون دادن که علاقه کاربران اینترنتی به زیرنویس های این دو دوست عزیز بی دلیل نیست. البته در این میان چند مورد کوچک هم وجود داشت که برای نمونه ، ذکر میکنم :

در دقایق اول اپیزود، یعنی در فقلش بک به فصول قبلی، جان لاک خطاب به بن ، این جمله رو میگه :

7
00:00:14,620 –> 00:00:17,620
I’m not gonna
kill Jacob, Ben.

8
00:00:17,620 –> 00:00:19,460
You are

دوست عزیزم میلاد ، این جمله رو به شکل ” من نمیخوام جیکوب رو بکشم” ترجمه کردن. در حالی که going to اشاره به اتفاقی داره که ” قرار هست در آینده بوقوع بپیونده” و مفهوم “خواستن” از اون استنباط نمیشه. شاید عبارت ” من قرار نیست جیکوب رو بکشم” جمله بهتری باشه.

شاید بزرگترین اشتباه میلاد رو بشه در دقیقه پنج اپیزود پیدا کرد. در قسمت ملاقات دزموند و جک، در عبارت زیر :

70
00:05:40,220 –> 00:05:42,540
Nice to meet you, Jack…

71
00:05:42,540 –> 00:05:45,460
or to see you again.

میلاد و هدی عزیز جمله دوم رو به صورت ” البته باز هم ببینمت خوشحال میشم” ترجمه کرده ان که ترجمه صحیحی نیست. درواقع کل دو جمله به صورت ” از دیدنت خوشحال شدم جک…شاید هم از ملاقت مجددت” ترجمه بشه.

با این وجود ، ترجمه میلاد و هدی ، ترجمه بسیار روان و کم اشتباهیه که مسلما مخاطبین این سریال رو کاملا راضی میکنه. بویژه اینکه میلاد و هدی ، در مورد بعضی اصطلحات و اشاره ها به اشخاص، دقت خاصی دارن و حتی در مواردی ، با توضیحات کوچک داخل پرانتز، درک جمله رو برای مخاطب راحت تر کردن.

2) ترجمه آقای امیر اقدم

بر خلاف میلاد و هدی، که چهره های نسبتا شناخته شده ای هستن، اسم آقای امیر اقدم چندان برای مخاطبین آشنا نیست و من هم به طور کاملا اتفاقی و از طریق لینکی که یکی از کاربران انجمن فری آفلاین در یکی از تاپیک ها گذاشته بود، با ایشون آشنا شدم. متاسفانه آقای امیر اقدم در انجمن های معروف فعال در مورد زیرنویس حظور چندانی نداره و این موضوع عملا مایه تاسفه. چون در بررسی ترجمه ایشون، با یک ترجمه روان و کم اشتباه روبرو میشیم که  لذت سریال لاست رو برای مخاطب ایرانی دوبرابر میکنه. امیدوارم در آینده هم شاهد زیرنویس های خوب ایشون باشیم.

شاید بتونم چند ایراد کوچیک به کار ایشون بگیرم. برای مثال عبارت “jacob is gone ” ( توضیح کاملتر در انتهای این مطلب) . اما این ایراد ها بیشتر ” اختلاف سلیقه” به حساب میان تا یک اشتباه ترجمه ای. دو مورد اشتباه ترجمه ای در کار ایشون پیدا کردم که یکی رو در اینجا ذکر میکنم و دومی رو در یک قسمت جداگانه در انتهای مقاله ذکر خواهم کرد :

208
00:17:58,180 –> 00:18:02,260
Actually, in calm seas
w-with a good pilot,

فکر میکنم جناب امیراقدم در اینجا بیشتر به Listening خودشون اعتماد کردن. چون به جای واژه calm seas ، ترجمه صندلی راحت ( calm Seats ) رو قرار دادن

در نهایت، میشه گفت با یک ترجمه بسیار خوب و مناسب روبرو هستیم که دیدنش هر بیننده ای رو خوشحال میکنه و امیدوارم در آینده، زیرنویس های بیشتری از این دوست عزیز ببینیم

3) زیرنویس تیم ناین مووی – مهرزاد

در مورد سرعت عمل، باید کلاه رو به احترام مهرزاد، از سر برداشت! مهرزاد و تیم ترجمه انجمن 9movie همونطور که از قبل قول داده بودن، سریعترین زیرنویس رو ارایه دادن و اولین تیمی بودن که زیرنویس اپیزود اول رو برای دانلود ، در اختیار دوست داران این سریال قرار دادن.  این تیم ، قبل از شروع فصل یک، حرکت بسیار جالب انجام داد و به خود اعضای این تیم، برای سریال لاست فرش قرمز پهن کرد : ارایه زیرنویس پروموی فصل آخر، ارایه زیرنویس کلیپ های Lost in 5 Minutes و Lost in 8 minutes and 15 seconds و در نهایت، ارایه زیرنویس قسمت 00 ( که خلاصه قسمتهای قبلی بود ) حرکت بسیار زیبا و با الرزشی بود که امیدوار تبدیل به یه سنت بشه.

ولی هیچ کاری بدون ایراد نیست و طبیعتا ، کار مهرزاد عزیز هم دارای چند ایراد بود. به نظر میرسه که در بعضی قسمت ها، سرعت عمل بالا ، کمی کار دست مهرزاد و دوستان 9movie داده. بعضی از این اشتباه ها ، بیش از اینکه اشتباه باشن، انتخاب نادرست واژه ها رو نشون میدن. برای مثال

58
00:04:55,660 –> 00:04:58,420
- The stewardess said it was empty.
- No. No, I’m at the window.

- بر طبق برنامه باید این صندلی خالی باشه

- نه من کنار پنجره هستم

خوندن این جمله باعث شد از خودم بپرسم چه ایرادی داره که این جمله رو ” مهماندار گفت این صندلی خالیه”  ترجمه کنیم که به متن اصلی هم کاملا وفادار بمونیم؟

جمله بالا عملا به عنوان یک اشتباه مطرح نمیشه، ولی جمله زیر، به نظر چندان صحیح نمیآد. در صحنه ای که سعید و هارلی در حال گفتگو هستند و سعید داره از مرگ احتمالی خودش حرف میزنه :

195
00:16:06,420 –> 00:16:10,020
Wherever I’m going…

196
00:16:10,020 –> 00:16:12,020
it can’t be very pleasant.

هر جایی که میرم…خاطرات بدی برام تازه میشه

در این جمله، سعید داره واضحا به تجربه بعد از مرگ اشاره میکنه. ترجمه جمله دوم کاملا واضح و مشخصه : هر جایی که دارم میرم ( یا هر جایی که برم – اشاره به سرنوشت بعد از مرگ ) نمیتونه جای لذت بخشی باشه

در نهایت ، گرچه سرعت بالای رلیز زیرنویس ، تا حدودی به کیفیت کار صدمه وارد کرده، اما به طور کلی با زیرنویس خوب و مناسبی مواجه هستیم که میتونه برای دوستانی که برای دیدن سریال، عجله زیادی دارن، یک گزینه ایده آل باشه

4) ترجمه بهنام.ر

بهنام رو با ترجمه سریال Flashforward – زمانی که در تیم ترجمه tvshow به همراه مهسا این سریال رو ترجمه میکرد – شناختم. قرار بود این تیم دو نفره ، از طرف انجمن تی وی شو، کار ترجمه سریال لاست رو هم انجام بدن اما با بروز پاره ای مشکلات، بهنام از این انجمن جدا شد و در حال حاضر ترجمه هاش رو به صورت جداگانه در سایت Subscene آپلود میکنه.

در بررسی ترجمه بهنام، با ترجمه نسبتا خوب و روانی روبرو میشیم. به نظر میرسه بهنام سعی کرده با دقت نسبتا خوبی، کار زیرنویس این سریال رو انجام بده. اما در بعضی موارد هم اشتباه هایی وجود داره. برای مثال در ترجمه واژه Terrific که اون رو ” ترسناک ” ترجمه کرده. در حالیکه در زبان محاوره ای ، بسیار کم پیش میاد که این واژه به این معنی به کار بره و بیشتر معادل Excellent به کار برده میشه یا در عبارت زیر :

260
00:21:08,180 –> 00:21:10,580
I’m not buying it either.

من که مطمئن نیستم

در حالیکه این اصطلاح، به معنای ” باور کردن و پذیرفتن یک حرف” بکار میره و با توجه به معنی واژه either ، ترجمه این جمله به صورت ” من هم باور نمیکنم” شاید ترجمه بهتری باشه. همچنین اشتباهی رو که میلاد در ترجمه عبارت زیر انجام داده، بهنام به شکل دیگه ای تکرار کرده :

70
00:05:40,220 –> 00:05:42,540
Nice to meet you, Jack…

71
00:05:42,540 –> 00:05:45,460
or to see you again.

- خوشحال شدم دیدمت…یا شاید هم به امید دیدار

بهنام قسمت دوم جمله رو به صورت see you again و معادل جملات مر سوم در هنگام خداحافظی ( see you soon ) در نظر گرفته

در نهایت با ترجمه نسبتا خوب و قابل قبولی روبرو هستیم که برای علاقه مندان به زیرنویس های بهنام، خبر خوبی خواهدبود. به نظر میرسه با کمی دقتبیشتر ، بهنام میتونه زیرنویس های بسیار خوبی از این سریال ارایه بده

5) زیرنویس انجمن دروازه هفتم

تصور میکنم ترجمه فصل ششم سریال لاست، اولین ترجمه کاری تیم دروازه هفتم بود که توسط Ellen  و Serpico انجام شد و تا به حال تا اپیزود دوازدهم اون رلیز شده. باید برای این اقدام شجاعانه ، به این دوستان فعال و البته کم ادعا – که بدون هیچ سر و صدا ی خاصی، با رلیز هر اپیزود، زیرنویس اون رو در تاپیکشون قرار میدن – تبریک گفت و براشون آرزوی موفقیت کرد. گرچه به نظر من، شاید برای ترجمه این سریال، نیاز به تجحربه و دقت بیشتری میبود و لازمه که این دوستان دایره معلومات خودشون رو بیشتر گسترش بدن. علی رغم زحمت زیادی که توسط این دوستان کشیده شده، هنوز ایرادهای متعددی در این زریرنویس به چشم میخوره و شاید بهتر بود اعضای این تیم، به جای رفتن به دنبال سریال لاست- که قرار بود توسط چند گروه با تجربه و قدیمی ترجمه بشه – سراغ یک سریال یا فیلم دیگه میرفتن و به تدریج با ریزه کاری های این کار آشنا میشد. سه مورد از اشتباه های مهمتر رو در اینجا براتون ذکر میکنم :

142
00:13:18,220 –> 00:13:20,220
And he’s–and he’s back here
riding coach

143
00:13:20,220 –> 00:13:23,620
- with the rest of us Yutzes! Huh?
- how about that?

- و دوباره داره برمیگرده که سلطنت کنه و زندگی ما ها رو بچرخونه…

در اینجا دوستانمان در انجمن دروازه هفتم، دچار مشکلی شدن که من دوست دارم بهش بگم ” جمله سازی”. این مساله رو در بسیاری از زیرنویس های موجود در اینترنت میشه دید : وقتی معنی یک عبارت رو به صورت کامل و صحیح نمیدونیم، با استفاده از معنی تک تک واژه ها و درک خودمون از جمله، یک جمله جدید میسازیم.

دلیل این اشتباه ، در ترجمه ناصحیح دو کلمه نهفته است : واژه yutz ( برای دیدن معنی به اینجا برید )  رو میشه به سادگی ” اسکل ” ترجمه کرد. ولی مهمترین عبارت در این قسمت از زیرنویس عبارت riding coach هست. واژه coach علاوه بر اینکه به معنای مربلی و معلم به کار میره، به معنای کالسکه های اشرافی و یا درشکه های اسبی هم بکار میره و همین باعث اشتباه این دوستان شده. چون این واژه در هواپیما، برای خودش یه معنی جدا گانه داره. همون طور که میدونین، صندلی های هواپیما، درجه بندی های خاصی دارن : First Class که مجلل ترین و بهترین قسمت هواپیماست، Business Class که تقریبا درجه دو محسوب میشه و Economy Class که تقربا معادل نشتن روی بوفه اتوبوسه و ارزانترین صندلی ها به شمار میاد ( این طبقه بندی ممکنه در بعضی خطوط هواپیمایی متفاوت باشه). نکته این قسمت از سریال این هست که  گاهی اوقات از واژه Coach به جای Economy Class استفاده میشه ( به اینجا رجوع کنید )

نمونه دوم رو در گفتگوی بین زن و خلبان میبینیم :

253
00:20:48,220 –> 00:20:50,220
Other than the fact

254
00:20:50,220 –> 00:20:52,900
that I know they were
on the Ajira flight with us,

-فراتر از حقیقت، فقط میدونم تو پرواز آجیرا با ما بودن…

دوستان عزیز ما دقت نکردن که قرار گرفتن دو جمله در دو خط مختلف زیرنویس ، الزاما به معنای جدا بودن اونها از همدیگه نیست. عبارت Other than the fact کاملا به جمله بعدی چسبیده است و باید به صورت ” جدای از این واقعیت که اونها توی پرواز آجیرا با ما بودن…” ترجمه بشه.

چند مورد اشتباه هم در ترجمه اصطلاح های خاص وجود داشت، مثل ترجمه واژه peachy ، و یا عبارت Help me with sayid که به صورت ” با سعید کمکم کن ” ترجمه شده بود و همینطور ترجمه واژه Gross که اشتباها ” بزرگ ” ترجمه شده بود. در حالیکه معنی ” حال بهم زن ” یا ” چندش آور” میده.

در نهایت، گرچه امید.وارم با کسب تجربه های بیشتر ، در آینده شاهد زیدنویس های بهتر و صحیح تری از این دوستان عزیز باشیم.

اشتباه های شایع

بعضی از جملات اشتباه، در کار چند گروه مختلف تکرار شده بود و به همین دلیل ترجیح دادم که اونها رو به صورت جداگانه ذکر نم :

1) حذف کلمه if در جملات شرطی

دوستانی که با محاوره های سریال ها و فیلم های سینمایی امریکایی آشنایی بیشتری دارن، میدونن که در بسیاری از موارد، در جملات شرطی واژه if به قرینه معنوی حذف میشه و تنها راه برای تشخیص اینجور جملات هم ، تجربه و دقت در متن فیلم یا سریال هست. نمونه ای از این این جملات رو خدمتتون توضیح میدم :

235
00:19:12,620 –> 00:19:16,220
This thing goes down,
I’m sticking with you.

در این جمله ، واژه if به قرینه معنوی حذف شده. ترجمه صحیح این عبارت به این شکل هست : اگر این ( هواپیما ) سقوط کنه، از بغلت جم نمیخورم ( ترجمه میلاد)

این اشتباه در ترجمه تیم های دروازه هفتم و  مهرزاد ( ناین مووی)  دیده میشه و البته بهنام هم در ترجمه زمان فعل دچار اشتباه شده.

نمونه دیگه این جمله رو در زیر میبینیم که باز هم تعدادی از دوستان دچار اشتباه شدن

206
00:17:52,540 –> 00:17:55,420
This plane goes down
in the ocean way out here,

207
00:17:55,420 –> 00:17:58,180
I think our chances of survival
are exactly zero.

2) اصطلاحات

برای دریافت معنی اصطلاحات ، شاید تنها چیزی که لازمه، کمی دقت و البته دسترسی به اینترنت باشه. معنی بسیاری از اصطلاحات رو به سادگی میشه با استفاده از موتور جستجوی گوگل پیدا کرد. یکی از این اصطلاح ها ،در جمله زیر دیده میشه :

233
00:19:05,660 –> 00:19:08,020
You’re not pulling my leg,
are ya?

اصطلاح  Pull someone’s leg به معنای ” سر کار گذاشتن ” یا ” مخ کسی رو کار گرفتن ” به کار میره ( اینجا را ببینید) اما مهرزاد و بهنام در ترجمه این عبارت دچار اشتباه شدن. در حالیکه با یک جستجوی ساده در گوگل، معنی این اصطلاح به راحتی معلوم میشد.

اصطلاح مورد علاقه من در این اپیزود رو در جمله زیر میتونیم ببینیم :

452
00:36:05,540 –> 00:36:08,180
We can go Dutch.

معنی این اصطلاح رو هم به راحتی میشه در اینترنت پیدا کرد. این اصطلاح به معنی ” پرداخت سهم هر کس توسط خودش یا همون ” دنگی حساب کردن ” به کار میره . معنی دقیق این اصطلاح رو از دانشنامه ویکیپدیا براتون نقل میکنم

Going Dutch is a slang term indicating that each person participating in a shared activity pays for himself or herself, rather than any one person paying for anyone else. It is also called Dutch date and Dutch Treat

متاسفانه به جز تیم فری آفلاین ( میلاد و هدی ) و بهنام، بقیه دوستان در ترجمه این عبارت دچار اشتباه شدن.

3) ارجاعات

یکی از نکاتی که باعث میشه من از کار میلاد ، هدی و جناب امیر اقدم لذت ببرم، دقت خاص اونها به ارجاعات هست. در بسیاری از موارد در فیلم ها و سریالها، به شخصیت های مختلف اشاره میه. برای مثال استفاده از واژه Earhart ، اشاره به نام آملیا ارهارت، اولین خلبان زنی که اقیانوس اطلس رو طی کرد داره. همچنین عبارت Crocodile dundee که نام یک فیلم کمدی استرالیایی هست.

4) got و gone

به نظر من در خیلی از جملاتی که در اونها از دو واژه got و gone استفاده میشه ، باید به معنی کلی جمله دقت کرد و تلاش برای ترجمه یک کلمه بر اساس نوشته های دیکشنری، کار چندان جالبی نیست. عبارت Jacob is gone رو میشه به راحتی ” جیکوب مرده ” ترجمه کرد. در صحنه ای که جک سعی میکنه جان یک بیمار رو که دچار خفگی شده نجات بده ، عبارت I got it  رو میشه به راحتی ” گرفتمش ” ترجمه کرد و نه ” من برش داشتم “.

5) اشتباه املایی

قبول دارم که محاله نوشته ای در اینترنت پیدا کنید که خالی از اشتباه های املایی باشه ( بخصوص نوشته های همین سایت ) . اما انصافا استفاده از واژه ” چاغو ” و ” مصدود ” – که البته چندین بار هم در متن تکرار شدن – واقعا شایسته نیست. امیدوارم یه روزی برسه که هم در زیرنویس های فارسی و هم در انجمن های فارسی زبان، کمتر شاهد این گونه اشتباه ها باشیم.

بحث و نتیجه گیری

اول از همه ، باید به خاطر این همه تاخیر از همه دوستان عذرخواهی کنم. هیچ بهانه ای این همه تاخیر رو توجیه نمیکه.

لازم میدونم چند نکته رو ذکر کنم :

1) همونطور که گفتم، دشواری متن اپیزود اول در حدی نبود که بتونه معیار مناسبی برای ارزش دهی به مترجمین مختلف باشه. ولی کیفیت قابل قبول ترجمه ها، نوید روزهای خوبی رو میده که بتونیم اکثر فیلم ها و سریال های معروف رو با زیرنویس های قابل قبول و روان ببینیم

2) ترجمه کردن فیلم و سریال، بدون دسترسی به اینترنت، یک کار عبث و بیهوده است. حجم اصطلاحات به کار رفته در زبان محاوره به حدی بالاست که یاد گرفتن همه اونها و به یاد داشتن اونها، حتی برای مترجمین حرفه ای هم غیر ممکنه

3) ایمان دارم که مهمترین دلیل بروز اشتباه در ترجمه زیرنویس ها، اعتماد به نفس بیش از حده. زمانی که تصور کردیم همه چیز رو میدونیم، دست از جستجو کردن بر میداریم و به جای معنی صحیح ، برداشت ذهن ناقص خودمون رو مینویسیم.

4) یک نگاه کلی به اشتباه های ترجمه ای موجود در این زیرنویس ها نشون میده که بزرگترین مشکل، استفاده از معانی نوشته شده در دیکشنری های انگلیسی به فارسیه. چون در جای جای متن، به واژه های بر میخوریم که مشخصا بر اساس دیکشنری های معروف ترجمه شدن. باید به خاطر داشت که در زبان محاوره ، معنی یک واژه ممکنه به طور کامل تغییر کنه. توجه به زبان محاوره ای، میتونه قسمت زیادی از مشکلات ترجمه موجود در زیرنویس ها رو حل کنه

در نهایت باید به همه دوستان عزیزی که برای ترجمه این سریال زحمت کشیدن و وقت گذاشتن خسته نباشید بگم و آرزو کنم که در همه مراحل زندگی موفق باشن. زمانی ، یکی از دوستان  بنده رو متهم کرده بودن که خودم رو از همه بزرگتر میدونم و دوست دارم نقش آدم های بزرگ رو بازی کنم. من خودم رو بزرگتر از هیچ کس نمیدونم، ولی از زدن حرفی که حی میکنم صحیحه ، هیچ ابایی ندارم. و خوشحال میشم که یک روز، دوست عزیزی پیدا بشه و غلط بودن حرف های من رو به من نشون بده و من رو راهنمایی کنه.

امیدوارم این نوشته ، حوصله کسی رو سر نبره و برای مترجمین عزیز و کسایی که به اینکار علاقه مند هستن، مفید باشه

شاد باشید

روزبه